Kiểu dữ liệu số trong Python

Lập trình Python cơ bản

5.0 (13 đánh giá)
Tạo bởi Kteam Cập nhật lần cuối 12:48 05-04-2018 36.481 lượt xem 53 bình luận
Học nhanh

Danh sách bài học

Kiểu dữ liệu số trong Python

Dẫn nhập

Trong các bài trước, bạn đã làm quen với khái niệm BIẾN TRONG PYTHON.

Ở bài này Kteam sẽ đề cập đến các bạn KIỂU DỮ LIỆU SỐ.  Một trong những kiểu dữ liệu cực kì quan trọng của Python!


Nội dung chính

Để đọc hiểu bài này tốt nhất bạn cần:

Trong bài học này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu các vấn đề:

  • Số là gì?
  • Một số kiểu dữ liệu số cơ bản trong Python.
  • Các toán tử cơ bản với kiểu dữ liệu số trong Python.
  • Thư viện math trong Python.

Số là gì?

Con số ở khắp nơi trong cuộc sống chúng ta. Bất cứ lúc nào bạn cũng có thể bắt gặp con số trong cuộc sống.

Tháng này có 30 hay 31 ngày? Mai đi chợ bó rau muốn 3000 đồng hay là 3500 đồng? Bài thi hôm bữa được 9,1 điểm hay là 1,9? Cái bánh này mình ăn ½ hay là ¾. Có thể thấy, số không còn là điều gì xa lạ với bạn. Và đương nhiên điều này tương tự với “con trăn” Python.

Trong Python cũng hỗ trợ rất nhiều kiểu dữ liệu số. Một số kiểu dữ liệu cơ bản như số nguyên (integers), số thực (floating-point), phân số (fraction), số phức (complex). Và những kiểu dữ liệu này sẽ được Kteam giới thiệu cho các bạn ngay sau đây!


Một số kiểu dữ liệu số cơ bản trong Python

Số nguyên

Số nguyên bao gồm các số nguyên dương (1, 2, 3, ..), các số nguyên âm (-1, -2, -3) và số 0. Trong Python, kiểu dữ liệu số nguyên cũng không có gì khác biệt.

Ví dụ: Gán giá trị cho một biến a là 4 và xuất ra kiểu dữ liệu của a.

>>> a = 4    # gán giá giá trị của biến a là số 4, là một số nguyên
>>> a
4
>>> type(a)  # số nguyên thuộc lớp ‘int’ trong Python
<class ‘int’>

Một điểm đáng chú ý trong Python 3.X đó là kiểu dữ liệu số nguyên là vô hạn. Điều này cho phép bạn tính toán với những số cực kì lớn, điều mà đa số các ngôn ngữ lập trình khác KHÔNG THỂ.


Số thực

Về kiểu dữ liệu số thực, thì đây là tập hợp các số nguyên và số thập phân 1, 1.4, -123, 69.96,…

Ví dụ: Gán giá trị của biến f là 1.23 và xuất ra kiểu dữ liệu của f.

>>> f = 1.23   # gán giá trị của biến f là số 1.23, là một số thực
>>> f
1.23
>>> type(f)    # số thực trong Python thuộc lớp ‘float’
<class ‘float’>
>>> q = 1.0   # đây là số thực, không phải số nguyên
>>> q
1.0
>>> type(q)
<class ‘float’>

Lưu ý: Thường khi chúng ta viết số thực, phần nguyên và phần thập phân được tách nhau bởi dấu phẩy ( , ). Thế nhưng trong Python, dấu phẩy ( , ) này được thay thế thành dấu chấm ( . )

Số thực trong Python có độ chính xác xấp xỉ 15 chữ số phần thập phân.

Ví dụ: Số thực 10/3

>>> 10 / 3   # đây là một số vô hạn tuần hoàn 3.3333333333333333333..
3.3333333333333335

Nếu bạn muốn có kết quả được chính xác cao hơn, bạn nên sử dụng Decimal

>>> from decimal import *   # lấy toàn bộ nội dung của thư viện Decimal
>>> getcontext().prec = 30   # lấy tối đa 30 chữ số phần nguyên và phần thập phân Decimal
>>> Decimal(10) / Decimal(3)
Decimal(‘3. 33333333333333333333333333333’)
>>> Decimal(100) / Decimal(3)
Decimal(’33.3333333333333333333333333333’)
>>> type(Decimal(5))   # các số Decimal thuộc lớp Decimal
<class 'decimal.Decimal'>

Tuy Decimal có độ chính xác cao hơn so với float tuy nhiên nó lại khá rườm rà so với float. Do đó, hãy cân bằng sự tiện lợi và chính xác để chọn kiểu dữ liệu phù hợp.


Phân số

Chúng ta biết đến phân số qua sách giáo khoa toán lớp 3. Phân số gồm hai phần là tử sốmẫu số.

Tạo một phân số

Để tạo phân số trong python, ta sử dụng hàm Fraction với cú pháp sau

Fraction(<Tử_số>, <Mẫu_số>)

Ví dụ: Nhập phân số ¼, 3/9, ¾,

>>> from fractions import * # lấy toàn bộ nội dung của thư viện decimal
>>> Fraction(1, 4)   # phân số với tử số là 1, mẫu số là 4.
Fraction(1, 4)
>>> Fraction(3, 9)  # phân số sẽ được tối giản nếu có thể
Fraction(1, 3)
>>> type(Fraction(3, 4))  # các phân số thuộc lớp Fraction
<class 'fractions.Fraction'>

Số phức

Nếu bạn chưa biết đến Số Phức, Kteam khuyên bạn nên bỏ qua phần này.

Số phức gồm 2 thành phần :

<Phần thực> + <Phần ảo> j

Trong đó

  • <Phần thực> <Phần ảo> là số thực
  • j là đơn vị ảo trong toán học với  j2 = -1

Tạo một số phức

Để tạo một số phức, bạn có thể sử dụng hàm complex với cú pháp sau

complex(<Phần_thực>,<Phần_ảo>)

Gán giá trị số phức cho một biến

<tên_biến> = <Phần_thực> + <Phần_Ảo>j


Xuất ra từng phần của một biến số phức

Để xuất ra phần thực, ta sử dụng cú pháp:

<tên_biến>.real

Để xuất ra phần ảo của biến số phức, ta dùng cú pháp:

<tên_biến>.imag

Ví dụ: Nhập một số số phức sau

  1. 1 + 3j 
  2. Gán biến c có giá trị 2+1j. Xuất ra phần thực và phần ảo của biến c.
  3. 4 +j (sẽ có lỗi vì kiểu dữ liệu nhập vào không đúng).
  4. Tạo số phức có phần thực là 3, phần ảo là 1.
  5. Tạo số phức chỉ có phần thực là 2.
  6. Xuất ra kiểu dữ liệu của số 3+1j.
>>> 3j + 1  # phần thực là 1, phần ảo là 3
(1 + 3j)
>>> c = 2 + 1j  # gán giá trị cho biến c là một số phức với phần thực là 2 còn phần ảo là 1
>>> c
(2 + 1j)
>>> 4 + j   # phần ảo là 1, tuy vậy chúng ta không được phép bỏ số 1 như trong toán
Traceback (most recent call last):
  File "<stdin>", line 1, in <module>
NameError: name 'j' is not defined
>>> 4 + 1j
(4 + 1j)
>>> c.imag  # lấy phần ảo của số phức 2 + 1j mà ta đã gán cho biến c
1.0
>>> c.real  # lấy phần thực
2.0
>>> complex(3, 1)  # dùng hàm complex để tạo một số phức với phần thực là 3, ảo là 1
(3 + 1j)
>>> complex(2)      # chỉ có phần thực, phần ảo được mặc định là 0
(2 + 0j)
>>> type(3 + 1j)   # các số phức thuộc lớp complex
<class 'complex'>

Các toán tử cơ bản với kiểu dữ liệu số trong Python

Biểu thức chính là một thực thể toán học. Nói cách khác, nó là một sự kết hợp giữa 2 thành phần:

  • Toán hạng: có thể là một hằng số, biến số (X , Y)
  • Toán tử: xác định cách thức làm việc giữa các toán hạng (+,-,*,/)

Dưới đây là một số biểu thức toán học của kiểu dữ liệu số trong Python

 

Ví dụ: Cho 2 biến a,b lần lượt bằng 8 và 3. Thực hiện các biểu thức toán học với a,b.

>>> a = 8
>>> b = 3
>>> a + b   # tương đương 8 cộng 3
11
>>> a – b    # tương đương 8 trừ 3
5
>>> a * b   # tương đương 8 nhân 3
24
>>> a / b   # tương đương 8 chia 3
2.6666666666666665
>>> a // b  # tương đương với 8 chia nguyên 3
2
>>> a % b   # tương đương với 8 chia dư 3
2
>>> a ** b   # tương đương 8 mũ 3
512

Thư viện math trong Python

Thư viện math trong Python hỗ trợ rất nhiều hàm tính toán liên quan đến toán học.

Để sử dụng một thư viện nào đó, ta dùng lệnh

import <tên_thư_viện>

Muốn sử dụng một hàm nào đó của thư viện, ta sử dụng cú pháp

<tên_thư_viện>.<tên_hàm>

Dưới đây là một số hàm thường được dùng trong việc tính toán cơ bản.

Ví dụ:

>>> import math   # lấy nội dung của thư viện math về sử dụng
>>> math.trunc(3.9)
3
>>> math.fabs(-3)
3.0
>>> math.sqrt(16)
4.0
>>> math.gcd(6, 4)
2

Câu hỏi củng cố

  1. Kiểu dữ liệu số nguyên thuộc lớp nào?
  2. Sự khác nhau giữa hai biến a và b dưới đây là gì?
>>> a = 0
>>> b = 0.0
  1. Tại sao lại có sự khác nhau khi sử dụng hàm `trunc` ở thư viện math so với toán tử `//`
>>> import math
>>> math.trunc(15 / -4)
-3
>>> 15 // -4
-4

Trong khi chúng lại có trùng kết quả ở phép tính này. 

>>> import math
>>> math.trunc(15 / 4)
3
>>> 15 // 4
3

Đáp án của phần này sẽ được trình bày ở bài tiếp theo. Tuy nhiên, Kteam khuyến khích bạn tự trả lời các câu hỏi để củng cố kiến thức cũng như thực hành một cách tốt nhất!  


Kết luận

Bài viết này đã giới thiệu cho các bạn một số KIỂU DỮ LIỆU SỐ trong Python.

Ở bài sau, Kteam sẽ nói về KIỂU DỮ LIỆU CHUỖI TRONG PYTHON - một kiểu dữ liệu cũng cực kì quan trọng.

Cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết. Hãy để lại bình luận hoặc góp ý của mình để phát triển bài viết tốt hơn. Đừng quên “Luyện tập – Thử thách – Không ngại khó”.

 



Tài liệu 

Nhằm phục vụ mục đích học tập Offline của cộng đồng, Kteam hỗ trợ tính năng lưu trữ nội dung bài học KIỂU DỮ LIỆU SỐ TRONG PYTHON dưới dạng file PDF trong link bên dưới.

Ngoài ra, bạn cũng có thể tìm thấy các tài liệu được đóng góp từ cộng đồng ở mục TÀI LIỆU trên thư viện Howkteam.com

Đừng quên like hoặc +1 Google để ủng hộ Kteam và tác giả nhé! 


Thảo luận

Nếu bạn có bất kỳ khó khăn hay thắc mắc gì về khóa học, đừng ngần ngại đặt câu hỏi trong phần BÌNH LUẬN bên dưới hoặc trong mục HỎI & ĐÁP trên thư viện Howkteam.com để nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng. 

 


Thảo luận

Nếu bạn có bất kỳ khó khăn hay thắc mắc gì về khóa học, đừng ngần ngại đặt câu hỏi trong phần BÌNH LUẬN bên dưới hoặc trong mục HỎI & ĐÁP trên thư viện Howkteam.com để nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng.

Nội dung bài viết

Tác giả

Khóa học

Lập trình Python cơ bản

Lập trình Python cơ bản - Con shi tồ

Đánh giá

Nguyễn Mai đã đánh giá 18:00 10-08-2019

Awesome....

black jack đã đánh giá 11:16 03-08-2019

tuyet voi

bachducnguyenvan9a5 đã đánh giá 03:12 03-08-2019

Tuyệt vời!

Thang98 đã đánh giá 15:26 31-07-2019

Từ Khánh đã đánh giá 00:21 26-07-2019

Bình luận

Để bình luận, bạn cần đăng nhập bằng tài khoản Howkteam.

Đăng nhập
001201020492 đã bình luận 19:17 13-09-2019

ad ơi cho em hỏi là tại sao ấn dấu = nó lại ko hiện màu xanh nghĩa là code ko chạy đc

 

lichthiep87 đã bình luận 10:54 30-10-2018

Khi em chạy thì báo lỗi như này. chạy cmd python thì ok

toilasuperman204 đã bình luận 03:48 02-10-2018

Ad giúp em phần này với

Em nhập 

c=10/3

print(c)

nó cho kết quả là 3 không phải 3.3333333

Em kiểm tra thì nó hiểu c của em là interger

Em không biết làm sao để nó trở lại là float.

Ad giúp em với T..T

Lifeisgood đã bình luận 11:28 26-09-2018

Chào thầy! 

Bài hướng dẫn của thầy rất hay! 

Tôi làm bài tập theo đến phần from decimal import* thì gặp lỗi "no module name decimal"

*mặc dù đã thay đổi từ viết thường>viết hoa và ngược lại nhưng vẫn k được

Rất mong lời giải đáp của thầy để tôi có thể tiếp tục giáo trình. 

Xin cám ơn!

Sagi-Viz đã bình luận 16:16 10-09-2018

Bài hướng dẫn cực kì rõ ràng xúc tích... Cảm ơn ad đã tâm huyết làm video chất lượng vậy ah

Không có video.